ngôi vua
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vị trí tối cao của người đứng đầu một vương quốc, thường theo chế độ cha truyền con nối: "Ngôi vua" chỉ địa vị, quyền lực và chức vị của một vị quân chủ.
- Biểu tượng cho quyền lực tối thượng và sự cai trị: Từ này còn mang nghĩa biểu trưng cho quyền lực chính trị tối cao trong một nước theo chế độ quân chủ.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Sau khi vua cha băng hà, thái tử đã kế thừa ngôi vua.
- Cuộc tranh giành ngôi vua giữa các hoàng tử thường dẫn đến nội chiến.
- Ngôi vua mang theo trọng trách trị vì đất nước và chăm lo cho muôn dân.
Các cách sử dụng nâng cao
- "tranh ngôi vua": hành động giành giật, cạnh tranh để trở thành quân vương.
- Lịch sử ghi lại nhiều cuộc tranh ngôi vua đẫm máu.
- "truyền ngôi vua": hành động chuyển giao địa vị quân chủ từ đời này sang đời khác.
- Nhà vua quyết định truyền ngôi vua cho người con có đức, có tài.
- "lên ngôi vua": hành động chính thức đăng quang, bắt đầu thời kỳ trị vì.
- Lễ lên ngôi vua được tổ chức vô cùng long trọng.
Biến thể và từ gần giống
- Ngai vàng (danh từ): chiếc ghế của nhà vua; thường dùng với nghĩa biểu trưng tương tự "ngôi vua".
- Kẻ phản nghịch âm mưu chiếm lấy ngai vàng.
- Vương vị (danh từ): địa vị của bậc vua chúa, từ đồng nghĩa trang trọng.
- Ông ta từ bỏ vương vị để sống một cuộc đời bình dị.
- Hoàng vị (danh từ): địa vị hoàng đế, thường dùng trong bối cảnh các triều đại phong kiến Việt Nam hoặc Trung Hoa.
- Hoàng vị là mục tiêu của nhiều cuộc chính biến trong cung đình.
Từ đồng nghĩa
- Ngôi báu: từ cổ, trang trọng, chỉ địa vị quý giá của nhà vua.
- Vương quyền: quyền lực của đức vua.
- Đế vị: địa vị của hoàng đế (thường cao hơn "vua" trong một số hệ thống tước hiệu).
Các cụm từ liên quan
- Giành lấy ngôi vua: nỗ lực để chiếm đoạt địa vị quân chủ, thường bằng vũ lực hoặc mưu kế.
- Vị tướng phản bội đã giành lấy ngôi vua bằng một cuộc đảo chính.
- Từ bỏ ngôi vua: tự nguyện rời bỏ địa vị quân chủ.
- Vị vua già đã từ bỏ ngôi vua để đi tu.
Thành ngữ liên quan
- Một ngày trên ngôi vua, nghìn vàng trong cung điện: thành ngữ ám chỉ sự xa hoa, quyền quý và những hệ lụy, nguy hiểm đi kèm với địa vị tối cao.
- Ngôi vua không bằng cửa nhà: (thành ngữ cổ) ý nói hạnh phúc gia đình bình dị còn quý giá hơn cả địa vị tối thượng.
- X. Ngôi, ngh.1.